Zachwycają Cię fioletowe dywany na polach bawełny i chcesz ozdobić nią także swój ogród? A może doceniasz bardzo bogate właściwości tej rośliny i chcesz wykorzystać ją w wytwarzaniu domowych przypraw i dodatków do dań i napojów lub kosmetyków? Niezależnie do Twoich upodobań i planów co do tej rośliny, przygotowaliśmy dla Ciebie poradnik uprawy i pielęgnacji lawendy. Przeczytaj i sprawdź, jak uprawiać lawendę w ogrodzie.
Korzyści z uprawy lawendy – dlaczego musisz mieć ją w swoim ogrodzie?
Lawenda to roślina ozdobna, która ma też dużo właściwości korzystnych dla zdrowia i ekosystemu w Twoim ogrodzie. Uprawa lawendy może przynieść bardzo wiele korzyści, począwszy od możliwości wykorzystania w różny sposób w domowym DIY w kuchni czy kosmetyce, a skończywszy na poprawie bioróżnorodności w ogrodzie czy odstraszaniu szkodników.
Uprawa lawendy w ogrodzie otworzy przed Tobą możliwość:
- ususzenia jej kwiatów, które możesz wykorzystać jako przyprawę do dań lub dodatek do herbat i naparów;
- stworzenia domowych kosmetyków z wykorzystaniem olejku lawendowego;
- odstraszania szkodników w ogrodzie bez stosowania chemicznych środków ochrony roślin (intensywny zapach lawendy odstrasza szkodniki);
- poprawy bioróżnorodności w ogrodzie (lawenda jest rośliną miodną, która przyciąga zapylacze).
Jeśli tak jak my doceniasz szerokie właściwości lawendy, zacznij samodzielnie uprawiać ją w swoim ogrodzie. Przygotowaliśmy dla Ciebie szereg wskazówek, które pomogą Ci prawidłowo pielęgnować tę roślinę. Uprawa lawendy nie jest skomplikowana, wystarczy przypilnować kilku ważnych kwestii.
Na jakim stanowisku posadzić lawendę?
Lawenda lubi stanowiska słoneczne, najlepiej wystawione na południową lub zachodnią stronę. Jeśli posadzisz lawendę na zacienionym stanowisku, możesz słabo wzrastać lub nie zakwitać.
W naturze lawenda rośnie w miejscach dobrze nasłonecznionych i raczej suchych, często na zboczach wzgórz. Jeśli zapewnisz lawendzie stanowisko w warunkach zbliżonych do tego, jakie panuje w miejscach jej naturalnego występowania, zwiększysz jej szanse na zdrowy i efektywny wzrost.
Korzystne podłoże dla lawendy
Lawenda dobrze rośnie na glebie o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym. Unikaj gleby o odczynie kwaśnym, ponieważ działa ona lawendę bardzo niekorzystnie, wręcz uniemożliwiając prawidłowy wzrost i kwitnienie. Poza odczynem zapewnij lawendzie podłoże:
- bogate w wapń;
- dobrze przepuszczalne, jeśli to konieczne, może być rozluźnione piaskiem;
- żyzne.
Podlewanie i nawożenie lawendy
Lawendę podlewaj regularnie, ale umiarkowanie. Największym błędem, jaki możesz popełnić, jest zbyt obfite nawodnienie podłoża. Przed podlaniem sprawdź wilgotność gleby. Jeśli jest wilgotna, nie nawadniaj jej dodatkowo. Poczekaj, aż podłoże stanie się suche. Lawendzie bardziej zaszkodzi przelanie niż krótki okres w przesuszonej glebie.
Lawenda nie powinna być zraszana. Znacznie korzystniej jest dostarczać wodę do podłoża, na którym rośnie. Pamiętaj, że bardzo ważny jest dobry drenaż, który zapobiega gromadzeniu się wody wokół korzeni lawendy.
Lawenda – szkodniki
Z pewnością znasz charakterystyczny i intensywny zapach lawendy, który uświetnia wiele kosmetyków i kompozycji perfum. To właśnie temu intensywnemu zapachowi lawenda zawdzięcza rzadkie odwiedziny szkodników. Mimo intensywnego zapachu lawenda może być jednak atakowana przez niektóre szkodniki. Skuteczne zwalczanie szkodników lawendy wymaga przede wszystkim prawidłowej identyfikacji. Najbezpieczniejsze są naturalne środki ochrony roślin. Pamiętaj, że lawenda przyciąga zapachem pożyteczne owady, które mogą wyżerać szkodniki.
- Mszyce – żerują na tkankach rośliny, objawem obecności tego szkodnika jest są jasne przebarwienia i karłowacenie pędów. Mszyce możesz zwalczyć domowym naparem z pokrzywy, cebuli i mniszka lekarskiego.
- Żaboskoczki (pienik ślinianka) – pluskwy w białe, brązowe, pomarańczowe lub czarne paski, o ich obecności mogą świadczyć łodygi, które więdną i obumierają wskutek kontaktu ze śliną tych szkodników. W pozbyciu się go mogą pomóc opryski z czosnku.
- Węgorek chryzantemowiec – nicień prowadzący do usychania rośliny, jego obecność rozpoznasz poprzez brunatnienie i opadanie liści. Pozbycie się tego szkodnika może być czasochłonne. Wymaga bowiem usunięcia dolnych liści, na których znajdują się jego jaja, oraz liści sąsiedniej rośliny.
- Gąsienice – podryzają liście, prowadząc do obumarcia rośliny. Możesz odstraszyć je, spryskując lawendę naturalnym naparem z rumianku, mięty i tymianku lub łodyg i liści ziemniaka. Można użyć też pułapek na gąsienice.
Najczęstsze choroby lawendy
Chorobami, które najczęściej atakują lawendę są fytoftoroza i szara pleśń, czyli choroby grzybowe. Najskuteczniejsza jest profilaktyka, która pomaga w zapobieganiu rozwoju tych chorób. Polega na zapewnieniu lawendzie odpowiednich warunków (opisanych w niniejszym poradniku) oraz regularnym usuwaniu chwastów.
W przypadku wystąpienia tych chorób pierwszym wyborem powinny być naturalne środki zwalczające choroby grzybowe. Są bezpieczne, nie zanieczyszczają środowiska i pozwalają wykorzystać rośliny do różnych celów.
Przycinanie lawendy
Lawendę należy przycinać, ponieważ w przeciwnym razie stanie się zdrewniała, bezkształtna i będzie rodziła mało kwiatów. Należy przycinać ją raz-dwa razy do roku – w pogodny i słoneczny dzień. Przycinanie lawendy podczas deszczu może skutkować rozwojem chorób grzybowych.
- W pierwszym roku wzrostu rośliny skracamy o połowę młode, nierozkrzewione pędy.
- W kolejnych latach przycinamy o około ⅓ długości chore lub nadmiernie wybujałe gałązki. Odpowiedni czas to przełom marca i kwietnia.
- Pozostałe gałązki przycinamy tak, aby zachować regularny kształt rośliny.
Jak rozmnażać lawendę?
Najskuteczniejszym sposobem rozmnażania lawendy jest rozmnażanie wegetatywne. Polega na ukorzenieniu sadzonek pędowych.
- Sadzonki należy pobierać w okresie od lipca do sierpnia z krótkich, wierzchołkowych odcinków pędów bez kwiatów.
- Należy odłamać je lub uciąć u podstawy z kawałkiem piętki z drewniejącej części pędu.
- Sadzonki muszą mieć co najmniej 10 cm długości.
- Sadzonki należy oczyścić z dolnych liści.
- Koniecznie jest ukorzenienie w wodzie lub w lekko przepuszczalne ziemi. Wypuszczanie korzeni może przyspieszyć ukorzeniacz (specjalistyczny środek wspierający wytwarzanie nowych korzeni).
Co posadzić obok lawendy? Dobre sąsiedztwo
Lawenda dobrze czuje się w sąsiedztwie ziół, takich jak np. tymianek, cząber, oregano, szałwia czy rozmaryn. W ogrodach ozdobnych możesz sadzić ją w pobliżu róż, nagietków, pelargonii i petunii. Pamiętaj, że jeden krzak lawendy potrzebuje około 30-40 cm przestrzeni.
Lawendę w różnych odmianach znajdziesz w ofercie sklepu Zielonym do góry.